หน้าหนังสือทั้งหมด

การประเมินคุณธรรมในพระภิกษุ
121
การประเมินคุณธรรมในพระภิกษุ
เป็นต้น เมื่อเราฝึกปฏิบัติสมาธิเข้าถึงกายไหน ปัญญาของเราก็จะยิ่งกว้างขวางมากมาย เท่าทันกับสังขาร ของกายแต่ละกายนั้นไปด้วย 5.6.6 ประเมินด้วย “ปฏิภาณ” การประเมินด้วยปฏิภาณ หรือการโต้ตอบปัญหาได้อย่างรวดเ
การประเมินคุณธรรมในพระภิกษุเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้เขาเข้าใจตนเองดีขึ้นและไม่ประมาทในชีวิต การใช้ปฏิภาณในการแก้ปัญหาอย่างมีสติ การประเมินตนเองผ่านการเปรียบเทียบกับผู้ที่มีคุณธรรมสูงกว่า เช่น พระสัมมาสั
บทที่ 6 ขั้นตอนที่ 4 มัตตัญญู
127
บทที่ 6 ขั้นตอนที่ 4 มัตตัญญู
บทที่ 6 ขั้นตอนที่ 4 มัตตัญญู จากการศึกษาในบทที่ผ่านมา ตั้งแต่ความเป็น ธัมมัญญู อัตถัญญู และอัตตัญญู ทำให้เราพอจะ มองเห็นภาพวิธีการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนาอย่างเป็นขั้นตอนได้ชัดเจนว่าพระภิกษุจะต้องเริ่มต
บทนี้กล่าวถึงขั้นตอนที่ 4 ในการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา โดยเน้นที่คำว่า 'มัตตัญญู' ซึ่งหมายถึงการรู้จักประมาณในการรับสิ่งต่างๆ เช่น จีวรและบิณฑบาต ทั้งนี้ พระภิกษุควรเริ่มต้นการฝึกจากการศึกษาคำสอนและรู้จ
ความสำคัญของปัจจัย 4 ในชีวิตและการบำบัดทุกข์
130
ความสำคัญของปัจจัย 4 ในชีวิตและการบำบัดทุกข์
บิณฑบาต (อาหาร) เราอนุญาตบิณฑบาตแก่พวกเธอ ก็เพียงเพื่อให้กายดำรงอยู่ได้ ให้กาย เป็นไปได้ ให้ความลำบากสงบ เพื่ออนุเคราะห์พรหมจรรย์ ด้วยคิดว่าเรา จักบรรเทาเวทนาเก่า จักไม่ให้เวทนาใหม่เกิดขึ้น ด้วยประการ
เนื้อหานี้กล่าวถึงวัตถุประสงค์ของการใช้ปัจจัย 4 ได้แก่ บิณฑบาต (อาหาร) เสนาสนะ (ที่อยู่อาศัย) และคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร (ยารักษาโรค) โดยยกตัวอย่างการบรรเทาความลำบากและเวทนา ทั้งในด้านร่างกายและจิตใจที
บทเรียนเกี่ยวกับจีวรของพระภิกษุ
132
บทเรียนเกี่ยวกับจีวรของพระภิกษุ
จีวร (เครื่องนุ่งห่ม) ในคราวหนึ่ง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเห็นพระภิกษุมีผ้ามากเกินไป พระองค์จึงทรงดำริว่า พระ ภิกษุควรมีผ้าจำนวนเท่าไร จึงจะดำรงชีวิตอยู่ได้ด้วยความสะดวกสบายพอสมควร เมื่อดำริอย่างนั้นพระ
ในอดีต พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพิจารณาเกี่ยวกับจำนวนจีวรที่เหมาะสมสำหรับพระภิกษุ เพื่อความสะดวกสบายในการดำรงชีวิต เมื่อทรงทดลองด้วยตัวเอง พบว่าใช้จีวรสามผืนก็เพียงพอ แต่ยังอนุญาตให้มีมากกว่านั้นหากจำเป็
เภสัชบริขารในพระพุทธศาสนา
134
เภสัชบริขารในพระพุทธศาสนา
ภิกษุไว้ดังนี้ คิลานปัจจัยเภสัชบริขาร (ยารักษาโรค) สําหรับยารักษาโรค พระองค์ทรงพิจารณาแล้วกำหนดชนิด หรือประเภทของยาที่เหมาะสมแก่พระ “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรานั้นได้มีความปริวิตก สืบต่อไปว่า เภสัช 5 นี้
ในพระพุทธศาสนา พระองค์ทรงบัญญัติการใช้ยา 5 ชนิด ได้แก่ เนยใส, เนยข้น, น้ำมัน, น้ำผึ้ง, และน้ำอ้อย เพื่อใช้ในการรักษาโรคและส่งเสริมคุณธรรมของภิกษุ การอนุญาตนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้สามารถดำรงชีวิตและปร
การพัฒนานิสัยผ่านปัจจัย 4
135
การพัฒนานิสัยผ่านปัจจัย 4
นิสัย คือ ความประพฤติเคยชิน ที่เกิดขึ้นจากการย้ำคิด พูด และทำในสิ่งหนึ่งสิ่งใดบ่อยๆ นานๆ และเมื่อได้ตอกย้ำจนเกิดเป็นนิสัยแล้ว ไม่ว่าจะคิด จะพูด จะทำสิ่งใด มักมีแนวโน้มเป็นไปตามนิสัย เดิมนั้น ดังนั้นถ้
นิสัยคือความประพฤติเคยชินที่เกิดจากการย้ำคิดพูดทำ หากมีนิสัยดีจะทำให้มีโอกาสคิดพูดทำดี ในขณะที่ถ้ามีนิสัยไม่ดีจะมีโอกาสมีการกระทำไม่ดี การมีปัจจัย 4 ของพระภิกษุเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดนิสัยดีและไม่ดี ตัวอ
การฝึกอบรมด้วยปัจจัย 4 เพื่อละอาสวะ
138
การฝึกอบรมด้วยปัจจัย 4 เพื่อละอาสวะ
พิจารณาโดยแยบคายแล้ว เสพ “บริขาร คือยา” อันเป็นปัจจัยแก่คนไข้ เพียงเพื่อกำจัดเวทนาที่เกิดแต่อาพาธต่างๆ ที่เกิดขึ้นแล้ว เพื่อความเป็นผู้ ไม่มีอาพาธเบียดเบียนเป็นอย่างยิ่ง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อาสวะ และค
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาเสพปัจจัย 4 อย่างมีสติ เพื่อช่วยลดปัญหาทางจิตใจและสร้างสมาธิให้มั่นคง พระภิกษุต้องใช้ปัจจัย 4 อย่างเหมาะสมไม่ให้ติดอารมณ์กับปัจจัยเพื่อที่จะทำให้สามารถฝึกปฏิบัติธรรมได้ดีขึ้น
ความสำคัญของการรับและดูแลปัจจัย 4 ในพระพุทธศาสนา
141
ความสำคัญของการรับและดูแลปัจจัย 4 ในพระพุทธศาสนา
แสดงให้เห็นว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงให้ความสำคัญในขั้นตอน “การรับ” มากกว่าขั้นตอนอื่นๆ ส่วนว่าจะมีความสำคัญอย่างไร จะได้อธิบายโดยละเอียดต่อไปในหัวข้อ “ความสำคัญและวิธีการรับ ปัจจัย 4” 3. การบริโภคใช้ส
บทความนี้เผยให้เห็นถึงความสำคัญของขั้นตอนการ “รับ” ปัจจัย 4 ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเน้นย้ำ โดยการบริโภคใช้สอยและการดูแลรักษานั้นมีวัตถุประสงค์เพื่อให้พระภิกษุสามารถฝึกอบรมได้อย่างเหมาะสม ซึ่งการใช้ป
หลักการรับปัจจัย 4 และความสันโดษ
144
หลักการรับปัจจัย 4 และความสันโดษ
6.8.3 หลักการรับปัจจัย 4 หลักในการรับปัจจัย 4 พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงให้หลักว่า พระภิกษุควรจะยินดีปัจจัยตามมีตาม ได้ หรือเป็นผู้มีความสันโดษในปัจจัย 4 ดังที่พระองค์ทรงสรรเสริญพระมหากัสสปเถระไว้ว่า “ดูก
หลักการรับปัจจัย 4 จากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าชี้ให้เห็นความสำคัญของความสันโดษ โดยพระมหากัสสปเป็นตัวอย่างที่แสดงถึงการยินดีในปัจจัยต่างๆ ตามเหตุปัจจัย ชี้แนะแนวทางการรับปัจจัยอย่างมีสติและเห็นโทษของการแสวง
ความสำคัญของการปฏิบัติธรรมในพระพุทธศาสนา
160
ความสำคัญของการปฏิบัติธรรมในพระพุทธศาสนา
“หากเวลานี้ มีข้าราชการของพระองค์ผู้มาจากทั้ง 4 ทิศ กราบทูลว่า ขณะนี้มีภูเขาใหญ่สูงเทียม เมฆกำลังกลิ้งบดขยี้สัตว์ทั้งหลายเข้ามา พระองค์จะทรงปรารถนาเพื่อทำสิ่งใด ก็ขอได้โปรดทำเถิด” จากนั้นทรงถามต่อไปว่
เนื้อหานี้กล่าวถึงคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับการยอมรับความไม่แน่นอนของชีวิต และการต้องรีบเร่งในการสั่งสมบุญในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่ การศึกษาความคิดของพระพุทธศาสนาอย่างลึกซึ้งเผยให้เห็นว่าเวลาใน
การใช้เวลาให้คุ้มค่าในชีวิตตามหลักคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
162
การใช้เวลาให้คุ้มค่าในชีวิตตามหลักคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
5. คติ ชื่อว่าไม่มีนิมิต เพราะกำหนดแน่ไม่ได้ ว่าตายแล้วจะไปเกิด ณ ที่ใด 7.4.3 ควรใช้เวลาที่มีเพื่อทำความดีให้มากที่สุด เพราะเหตุที่ความตายไม่มีนิมิตหมายนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงทรงสอนให้พระภิกษุใช้เว
บทความนี้กล่าวถึงการใช้เวลาในชีวิตอย่างคุ้มค่า โดยอ้างอิงจากคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผ่านข้อความในภัทเทกรัตตสูตร ซึ่งสอนให้เราใช้เวลาที่มีอยู่ในการทำความดี ไม่ควรสนใจสิ่งที่ผ่านไปหรือสิ่งที่ยังมาไม
ความสำคัญของครูบาอาจารย์ในการฝึกฝนพระภิกษุ
164
ความสำคัญของครูบาอาจารย์ในการฝึกฝนพระภิกษุ
2. “ผู้ตอบคำถาม” ในที่นี้หมายถึงครูบาอาจารย์ หรือท่านผู้รู้ที่รู้จริง คือรู้ทั้งธรรมะที่พระสัมมา สัมพุทธเจ้าสอนไว้ รู้ทั้งความหมายและเข้าใจถึงวิธีปฏิบัติที่ได้ผล และท่านต้องเป็นผู้ฝึกฝนอบรมตนเองมา อย่
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของครูบาอาจารย์ที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญในธรรมะพระพุทธเจ้าสำหรับพระภิกษุในการบรรลุมรรคผลนิพพาน และเสนอแนวทางการฝึกฝนเอง โดยมี 5 ปัจจัยสำคัญ รวมถึงการอยู่ในสถานที่เหมาะสม การม
การปรารภความเพียรในพระพุทธศาสนา
171
การปรารภความเพียรในพระพุทธศาสนา
(พระมหาโมคคัลลานะ) : ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็บุคคลจะชื่อว่าเป็นผู้ ปรารภความเพียรด้วยเหตุประมาณเท่าไร พระพุทธเจ้าข้า (พระตถาคต) : โมคคัลลานะ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมเป็นผู้ปรารภความ เพียรด้วยตั้งสัตยา
เนื้อหาเกี่ยวกับการปรารภความเพียรในพระพุทธศาสนา อธิบายโดยพระมหาโมคคัลลานะ ซึ่งวิจารณ์ว่าความเพียรนั้นสำคัญอย่างไร และมีข้อแนะนำในการร่วมสมาธิที่เหมาะสม โดยการตั้งสัตยาธิษฐานเพื่อมีความตั้งใจแน่วแน่ แม
การฝึกอบรมพระภิกษุเพื่อความก้าวหน้าและการรู้จักกิจที่ควรทำ
172
การฝึกอบรมพระภิกษุเพื่อความก้าวหน้าและการรู้จักกิจที่ควรทำ
1. ภิกษุอยู่ประจำที่ย่อมมีสิ่งของมาก มีการสะสมสิ่งของมาก 2. มีเภสัชมาก มีการสะสมเภสัชมาก 3. มีกิจมาก มีกรณียะมาก ไม่ฉลาดในกิจที่จะต้องทำ 4. ย่อมอยู่คลุกคลีด้วยคฤหัสถ์และบรรพชิตด้วยการคลุกคลีกับคฤหัสถ์
เนื้อหาดังกล่าวกล่าวถึงความสำคัญของการฝึกอบรมพระภิกษุเพื่อไม่ให้เสื่อมจากกุศลธรรม โดยมีการระบุธรรม 6 ประการที่ทำให้พระภิกษุไม่รู้จักกิจสำคัญที่ควรทำ ซึ่งรวมถึงการเชื่อมโยงกับคฤหัสถ์และการไม่หลีกเลี่ยง
กลุ่มบุคคลที่มีอิทธิพลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
182
กลุ่มบุคคลที่มีอิทธิพลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
บุคคล 4 กลุ่มดังกล่าว เปรียบแล้วก็เหมือนกับดาบ 2 คม ถ้าเห็นดีด้วย ก็จะเป็นผลดีกับพระศาสนา แต่ถ้าไม่เห็นดีด้วย ก็อาจขัดขวางให้การเผยแผ่ทำได้ช้าลง ที่เป็นเช่นนี้เพราะว่า ทั้ง 4 กลุ่มต่างมีขุมกำลัง ที่แต
บทความนี้กล่าวถึงกลุ่มบุคคล 4 กลุ่มที่มีอิทธิพลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ได้แก่ กษัตริย์, พราหมณ์, คฤหบดี, และสมณะ โดยแต่ละกลุ่มมีขุมกำลังที่ต่างกันทำให้มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการเผยแผ่ศาสนา อย่างกรณ
นางวิสาขามหาอุบาสิกา
184
นางวิสาขามหาอุบาสิกา
นางวิสาขามหาอุบาสิกา เป็นธิดาของธนัญชัยเศรษฐี และนางสุมนาเทวี ในภัททิยนคร ในเวลาที่ นางเป็นเด็กอายุ 7 ขวบ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเห็นอุปนิสัยที่จะพึงแนะนำเพื่อการตรัสรู้ของนาง จึงเสด็จ ไปยังนครนั้นพร้อ
นางวิสาขามหาอุบาสิกา เป็นธิดาของธนัญชัยเศรษฐี หนึ่งในผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการเผยแพร่พระพุทธศาสนา ในวัยเด็กนางได้บรรลุธรรมเป็นพระโสดาบันจากพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า เมื่อโตขึ้นได้สร้างวัดบุพพารามและให้
ชฎิล 3 พี่น้องและการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
185
ชฎิล 3 พี่น้องและการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
ก่อนที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะทรงเผยแผ่พระพุทธศาสนาให้หยั่งรากลงลึก และเป็นปึกแผ่นในแคว้น มคธ บุคคลกลุ่มแรกที่พระองค์นึกถึงก็คือ ชฎิล 3 พี่น้อง เพราะเมื่อชฎิลผู้เป็นเจ้าลัทธิบูชาไฟ มีลูกศิษย์มากมาย เป็น
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเผยแผ่พระพุทธศาสนาให้หยั่งรากในแคว้นมคธ โดยเริ่มต้นจากการโปรดชฎิล 3 พี่น้อง ซึ่งนำไปสู่การบรรลุธรรมของลูกศิษย์กว่า 1,000 คน หลังจากบวช พระองค์นำพวกเขาเข้าสู่เมืองราชคฤห์ ส่งผลให้
ความถือดีในสังคมตามพระสูตร
186
ความถือดีในสังคมตามพระสูตร
จากพระสูตรดังกล่าวข้างต้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสถึงความแตกต่างของกลุ่มบุคคลต่างๆ ไว้ ทั้งในเรื่องของความปรารถนา รสนิยม ความมั่นใจ ความต้องการ รวมทั้งการมีเป้าหมายที่ต่างกัน ซึ่ง ความต่างกันเหล่านี
บทความนี้กล่าวถึงความแตกต่างของกลุ่มบุคคลในสังคมตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ เช่น ความถือดีของกษัตริย์ ที่มีทิฏฐิมานะ ซึ่งมีผลต่อการปกครองและความสัมพันธ์ระหว่างชนชั้นต่างๆ เรื่องราวต่างๆ เช่น พ
การปฏิบัติตนในพระพุทธศาสนา
193
การปฏิบัติตนในพระพุทธศาสนา
6. เมื่อมีของประณีต ก็ให้ของเศร้าหมอง 7. ให้โดยไม่เคารพ ไม่ให้โดยความเคารพ 8. ไม่นั่งใกล้เพื่อฟังธรรม 9. เมื่อกล่าวธรรมอยู่เขาก็ไม่ยินดี แต่หากมีลักษณะตรงกันข้าม ก็ทรงแนะนำให้เข้าไป เมื่อเข้าไปแล้ว ยั
เนื้อหานี้นำเสนอแนวทางการปฏิบัติตนที่เหมาะสมในพระพุทธศาสนา เน้นการใช้กิริยาวาจาในการอยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างเคารพ และเคล็ดลับในการแสดงออกในสถานการณ์ต่างๆ เช่น การยืน การนั่ง การพูด รวมถึงข้อห้ามที่ควรห
บทที่ 9: ขั้นตอนที่ 7 ปุคคลปโรปรัญญ
201
บทที่ 9: ขั้นตอนที่ 7 ปุคคลปโรปรัญญ
บทที่ 9 ขั้นตอนที่ 7 ปุคคลปโรปรัญญ จากการศึกษาเรื่องปริสัญญ การรู้จักบริษัท หมายถึง การรู้ธรรมเนียม มารยาท และข้อพึงปฏิบัติใน บริษัททั้ง 4 ซึ่งถือว่าเป็นบทฝึกที่สำคัญ เพราะเป็นจุดตั้งต้นของการทำหน้าที
บทที่ 9 นี้เราจะพูดถึงความสำคัญของการรู้จักธรรมเนียมและมารยาทในการทำหน้าที่กัลยาณมิตร เพื่อให้การปฏิบัติในการสนทนากับกลุ่มคนต่างๆ เป็นไปอย่างถูกต้อง การพูดคุยยังเป็นโอกาสที่จะถ่ายทอดธรรมะ ทำให้ผู้ฟังเ